การเล่นเป็นหัวใจของพัฒนาการเด็ก เป็นวิธีการที่เด็กจะเรียนรู้ทักษะต่าง ๆ อันเป็นส่วนสำคัญของความสามารถและความสุขในวันที่ เขาเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เด็กเรียนรู้อะไรจากการเล่น ต่อไปนี้เป็นสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการของเด็ก ได้ศึกษาและค้นพบ

เด็กได้พัฒนาทักษะทางร่างกายในขณะที่เขาเรียนรู้ที่จะเอื้อมมือจับ กำ คว้าสิ่งของ คลาน วิ่ง ปีนป่ายและทรงตัว ขณะที่เด็กจับต้องของเล่น ชิ้นใดชิ้นหนึ่ง เขาจะพัฒนาความคล่องแคล่วในการควบคุมตัวเองไปพร้อม ๆ กัน

เด็กมีการพัฒนาการใช้ภาษาขณะที่เล่นกับคนอื่น หรือคนอื่นมีปฎิกิริยาด้วย เช่น เล่นจ๊ะเอ๋ หรือพูดคุยอืออากับผู้ใหญ่ การเล่านิทานจะช่วยให้เด็กเรียนรู้การใช้ภาษามากขึ้น

ทักษะทางสังคมจะเจริญงอกงาม ในขณะที่เด็กเล่น เกมต่าง ๆ จะสอนให้เขา รู้จักการให้ความร่วมมือ การเจรจาแลกเปลี่ยนและการควบคุมตัวเอง ในกฎเกณฑ์ สิ่งเหล่านี้ เป็นทักษะสำคัญของชีวิตที่ต้องอยู่ร่วมกับคนอื่น การเล่นสมมุติจะช่วยให้เด็กเรียนรู้บทบาทและกฎเกณฑ์ บางประการของสังคม

ความเข้าใจความเป็นไปของโลกรอบ ๆ ตัวจะค่อย ๆ พัฒนาในขณะที่เด็กพยายามแก้ปัญหา ที่เกิดขึ้นกับของเล่นแท่งไม้ชิ้นนี้ใส่ได้พอดีตรงนี้หรือเปล่า แท่งนั้นใหญ่แค่ไหน สีนี้เหมือนกับสีนั้นหรือ เปล่า ทำอย่างไรจึงจะแบ่งออกได้เท่ากันเหล่านี้จะฝึกให้เด็กใช้ความคิดความเข้าใจซับซ้อนขึ้นเรื่อย ๆ

ความรู้สึกปลอดภัยและเป็นสุขจะพัฒนาฝ่านการเล่นในทางบวก เมื่อเด็กรู้สึกว่าตัวเองมีความสามารถ ในการเล่นและได้รับความสำเร็จ เด็กต้องการสิ่งนี้เป็นส่วนประกอบสำคัญของสุขภาพใจที่สมบูรณ์ การที่คุณพ่อคุณแม่ร่วมเล่นกับลูกยัง จะเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่าต่อความรักความผูกพันภายใน ครอบครัวด้วย

พ่อแม่กับการเล่นของลูก

คุณพ่อคุณแม่นับเป็นเพื่อนเล่นคนแรกและเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของลูก เพราะไม่เพียงแต่จะต้องมีบทบาทสำคัญในการเลือกของเล่นให้เจ้าตัวเล็ก ยังมีการศึกษาค้นคว้าหลายชิ้นที่แสดงให้เห็นว่า เด็กที่มีความคิดสร้างสรรค์ มากที่สุด มักเป็นเด็กที่มีผู้ใหญ่มาเกี่ยวข้องด้วยในการเล่น

ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กชี้ว่า การเล่นที่มีคุณค่าที่สุดจะเกิดขึ้นได้ดี ต่อเมื่อ ผู้ใหญ่ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแต่หาของเล่นให้เด็กแต่ยังร่วมเล่นกับเด็กอย่าง กระตือรือร้นและสนุกสนาน

ผู้ใหญ่หลายคนอาจจะรู้สึกว่า การเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการเล่นนั้น เป็นเรื่องแบบ "เด็ก ๆ" ที่อาจจะทำให้เกิดความเก้อเขินหรือทำตัวไม่ถูก ต่อไปนี้จึงเป็นคำแนะนำบางประการ สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่จะเล่นกับลูก

สังเกตเฝ้ามองลูกอย่างเอาใจใส่และใกล้ชิด เพื่อค้นหาระดับความสามารถ ของลูกและกิจกรรมที่ลูกสนใจ

ติดตามร่วมเล่นโดยปรับระดับตัวเองลงมาให้เท่ากับลูก คุณพ่อคุณแม่ อาจจะเพิ่มวิธีเล่นที่ยากหรือซับซ้อนมากขึ้นสักนิดก็ได้ แต่ควรปล่อยให้ลูกเป็นคน ควบคุมการเล่นด้วยตัวเขาเอง

ใช้ความคิดสร้างสรรค์ค้นหาความเป็นเด็กในตัวของคุณเองอีกครั้งหนึ่ง พร้อมกับปลดปล่อยความคิดและทัศนคติของผู้ใหญ่ออกไปชั่วคราว นี่เป็นหนทางเดียว ที่จะช่วยให้คุณเล่นได้อย่างสนุกสนาน และคุณจะแปลกใจกับวิธีการเล่นมากมาย ที่คุณจะค้นพบในการเล่นกับลูก

สนุกให้เต็มที่ อย่าใช้เวลาเล่นเป็นการทดสอบหรือเสริมทักษะต่าง ๆ ของลูกมาก จนเกินไป ควรใช้เวลาอันมีค่านี้สร้างความรื่นรมย์และความรู้สึกดีๆระหว่างกันและกัน

ปลอดภัยไว้ก่อน-หัวใจสำคัญอยู่ที่การดูแล

วิธีการผลิตของเล่นอย่างประณีตและการเลือกซื้ออย่างถูกต้องยังนับว่าไม่เพียงพอ จะต้องมีการใช้และการเก็บรักษาอย่างถูกต้องเหมาะสมด้วย ไม่มีใครทำหน้าที่นี้ได้ดีนอกจากการดูแลของผู้ใหญ่

คุณพ่อคุณแม่หรือคนที่มีหน้าที่ดูแลเด็กจำเป็น ต้องมีความรู้ในเรื่องความปลอดภัย ก่อนให้ของเล่นกับลูก ควรอ่านคำแนะนำอย่างละเอียดและต้องมั่นใจด้วยว่าลูกก็เข้าใจ วิธีเล่น ความเอาใจใส่เป็นพิเศษในเรื่องนี้ นอกจากลูกจะเล่นของเล่นได้อย่างปลอดภัยแล้ว ยังยืดอายุการใช้งานของเล่นชิ้นนั้นด้วย สิ่งหนึ่งที่ควรจำคือเด็กเล็ก ๆ จะเรียนรู้นิสัยการใช้ ของอย่างรอบคอบและปลอดภัยรวมทั้งความรู้จักรับผิดชอบจากผู้ใหญ่เรานี้เอง

ควรเก็บหรือทิ้งวัสดุที่เป็นบรรจุภัณฑ์ทั้งหมดของของเล่น ก่อนที่จะให้ของเล่น ก่อน ที่จะให้ของเล่นชิ้นนั้นกับทารกหรือเด็กเล็ก ๆ

เล่นแล้วอย่าลืมรักษา

ของเล่นเป็นหนึ่งในสิงแรก ๆ ที่เด็กจะเรียนรู้ทักษะและความสามารถหลาย ๆ อย่าง ผู้ใหญ่ไม่ควรจะละเลยโอกาสในการปลูกฝังลักษณะนิสัยที่ดี เช่น ความรับผิดชอบ โดย การเริ่มต้นปฏิบัติให้เด็กเห็นถึงวิธีใช้และรักษาของเล่นอย่างถูกต้อง

ตรวจตราความเสียหายของของเล่นเป็นระยะ ๆ และฝึกให้ลูกรู้จักสังเกตและบอกให้ผู้ใหญ่ ทราบเมื่อต้องมีการซ่อมแซม เด็กเล็ก ๆ มักจะมองไม่ค่อยเห็นว่าของเล่นมีรอยร้าวเล็ก ๆ น้อย ๆ กระเทาะหรือปริแตก คุณพ่อคุณแม่หรือผู้ใหญ่ควรรู้วิธีที่จะทากาว ใช้ไขควง หยอด น้ำมันหรือซ่อมด้วยเทปกาวในทันทีที่พบรอยชำรุด เพื่อป้องกันไม่ให้ของชำรุดมากขึ้น ทั้งยังป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นเพราะการแตกหักด้วย

ระมัดระวังที่จะไม่ทิ้งของเล่นไว้กลางแจ้งในตอนกลางคืน เพราะน้ำฝนและน้ำค้างอาจทำให้เกิด สนิมและเสียหายซึ่งจะเป็นสาเหตุของอันตรายได้ ของเล่นที่เสียหายจนเกินกว่าจะซ่อมแซมได้ ควรทิ้งหรือหามาเปลี่ยนใหม่ทันที

สอนลูกให้เก็บของเล่นให้เป็นที่อธิบายกับลูกว่าการเก็บของให้อยู่ในที่ของมัน หลังจากเล่นเสร็จ นอกจากจะช่วยป้องกันไม่ให้ของเสียหายหรือมีใครหยิบเอาไปแล้ว ยังป้องกันไม่ให้น้องตัวเล็ก ๆ ได้รับอันตรายจากของเล่นชิ้นนั้น (ในกรณีที่เป็นของเล่น สำหรับเด็กที่โตกว่า) การอธิบายและปฏิบัติเป็นตัวอย่าง จะช่วยกระตุ้นให้เด็กมีความรู้สึกรับผิดชอบ และเห็นคุณค่าของการเก็บรักษาทรัพย์สมบัติ

คำเตือนเกี่ยวกับลูกโป่ง

ลูกโป่งกลม ๆ เป็นของโปรดของเด็กแทบทุกคน รูปทรงกลมและเบา ดูไม่มี อันตรายจนคุณพ่อคุณแม่หลายคนมองข้ามความเสี่ยงบางอย่าง ลูกโป่งที่ไม่ได้เป่าลมหรือเศษยาง ลูกโป่งทีแตกสามารถติดคอเด็ก ทำให้สำลักและหายใจไม่ออกได้ ถ้าจะให้เด็กเล่นลูกโป่งจึงควรเป็น ลูกโป่งที่เป่าลมให้แล้วและควรดูแลอยู่ใกล้ ๆ เสมอในเวลาที่เด็กเล่น โดยเฉพาะเด็กที่อายุต่ำกว่า 6 ขวบ

การตรวจสอบความปลอดภัย

ความปลอดภัยถือเป็นเรื่องสำคัญที่สุดที่ไม่ควรลืมโดยเด็ดขาด เมื่อไรที่จะเลือกหรือซื้อ หาของเล่นให้เด็กโปรดเก็บคำแนะนำต่อไปนี้ด้วย

สังเกตอายุของเด็กที่ระบุไว้บนบรรจุภัณฑ์รวมทั้งคำเตือนหรือข้อมูลอื่น ๆ ที่ผู้ผลิตระบุ ไว้บนฉลากหรือป้ายของของเล่นนั้น

คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมในบ้านและอายุของเด็กแต่ละคนในครอบครัว เพราะของเล่นบางชนิด ที่ผลิตสำหรับเด็กโต อาจมีอันตรายกับเด็กเล็ก

ระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อจะเลือกของเล่นให้เด็กอายุต่ำกว่า 3 ขวบ หลีกเลี่ยงของเล่นที่มี ส่วนประกอบชิ้นเล็ก ๆ ซึ่งสามารถกลืนลงคอหรือสูดเข้าทางจมูกรวมทั้งของเล่นที่มีบางส่วน ที่มีบางส่วนแหลมคมหรือผิวขรุขระ

ต้องแน่ใจว่าของเล่นนุ่ม ๆ สำหรับกัดเล่น ต้องมีขนาดใหญ่กว่าปากของเด็ก

ไม่ว่าเด็กอายุเท่าไร แต่ถ้ายังชอบเอาของใส่ปาก ต้องแน่ใจว่าของเล่นที่จะเลือกนั้น ไม่มีส่วนหนึ่งส่วนใดสามารถหลุดติดคอได้

สำรวจความแข็งแรงทนทานของของเล่น สังเกตการตัดเย็บและตะเข็บของตุ๊กตา ยัดนุ่น ต้องแน่ใจว่าลูกตา จมูก กระดุม ริบบิ้นหรือเครื่องประดับอื่น ๆ บนตัวตุ๊กตาแน่นหนา ไม่สามารถดึงหรือกัดหลุดออกได้ง่าย

ของเล่นที่ใช้ไวว้าควรเลือกสำหรับเด็กอายุมากกว่า 8 ขวบ และสอนลูกให้เล่นของเล่น นั้นในเวลาที่มีผู้ใหญ่อยู่ด้วย

ของเล่นประเภทลูกดอกหรือลูกธนู ต้องมีปลายทื่อ อาจทำจากยางหรือพลาสติกที่ยืดหยุ่น ได้ อย่าลืมตรวจดูว่าส่วนปลายถูกติดอย่างแน่นหนาปลอดภัยกับส่วนที่เป็นด้าม

อย่าลืมมองหาข้อความ "ซักล้างได้" บนตุ๊กตาผ้าหรือขนสัตว์ และข้อความ "รับประกันจาก โรงงานผลิต" บนของเล่นที่ใช้ไฟฟ้า

ชั้นเก็บของเล่นควรซื้อชนิดที่รับน้ำหนักได้ดี ฝาเปิดค้างอยู่ได้ หรือไม่กระแทกปิดรุนแรง เพราะอาจหนีบมือเด็ก

ประโยชน์ของป้ายหรือฉลากของเล่น

ป้ายหรือฉลากบนบรรจุภัณฑ์ของของเล่นแต่ละชิ้น จะช่วยให้เราสามารถเลือก ของเล่นที่เหมาะสมและปลอดภัยได้ง่ายขึ้น แต่ก็ไม่มีป้ายใดสามารถชี้ชัดว่าของเล่น ชิ้นนั้นเหมาะกับลูกของเราหรือเปล่า เพราะไม่ใช่ว่าาของเล่นทุกชิ้นจะเหมาะกับเด็กทุกคน เหมือนกัน ป้ายหรือฉลากเพียงแต่ช่วยให้เราสามารถแบ่งแยกประเภทของเล่นในท้องตลาด เท่านั้น

ผู้เชี่ยวชาญในด้านพัฒนาการเด็กแนะนำว่า เด็กแต่ละคนมีเอกลักษณ์และมีการพัฒนา ในจังหวะก้าวของเขาเอง สิ่งที่ดีที่สุดที่คุณพ่อคุณแม่ควรทำเมื่อจะเลือกซื้อ ของเล่นคือต้อง รู้ระดับพัฒนาการของลูก รวมทั้งความสามารถและความสนใจของเขา นำสิ่งเหล่านี้มาพิจารณา ควบคู่กับการอ่านฉลากหรือป้ายบนบรรจุภัณฑ์อย่างละเอียดและนอกเหนือจากทั้งหมดนี้คือ การใช้สามัญสำนึก เพราะไม่มีใครจะรู้จักลูกได้ดีไปกว่าคุณพ่อคุณแม่เอง

อย่ามองข้ามคำเตือน

ของเล่นบางชนิดผู้ผลิตอาจจะเพิ่มเติมข้อควรระวังหรือคำเตือนอื่น ๆ ลงไป บนฉลากด้วย เพื่อป้องกันความปลอดภัยจากการใช้ผิดวิธีหรือใช้ไม่ตรงกับกลุ่ม อายุตัวอย่างเช่น ชุดของเล่นที่มีฉลากระบุว่าสำหรับเด็กอายุ 6 ปีขึ้นไป อาจจะระบุไว้ ว่า ของเล่นชุดนี้มีส่วนประกอบชิ้น เล็ก ๆ นี่เป็นการเตือนคุณพ่อคุณแม่ว่าอย่าเก็บของเล่น ชนิดนี้ไว้ใกล้มือเด็กเล็กที่ยังอยู่ในวัยซน ชอบหยิบของใส่ปาก

คำเตือนเหล่านี้ เป็นการแนะนำเพื่อให้เกิดการใช้ของเล่นอย่างถูกต้อง ไม่ได้หมายความ ว่าของเล่นนั้นไม่ปลอดภัยของเล่นบางชนิดอาจมีคำเตือนว่า ควรอยู่ในความดูแลของผู้ใหญ่ เพราะอาจจะต้องมีคำแนะนำเพิ่มเติมเพื่อให้เด็กเข้าใจวิธีเล่นมากขึ้น เช่น ของเล่นที่ใช้ไฟฟ้า เป็นส่วนประกอบ หรือชุดทดลองทางวิทยาศาสตร์ ที่อาจมีเครื่องมือแหลมคม เช่นกรรไกร หรือแก้วที่แตกได้ เป็นต้น

ใช้ฉลากให้เกิดประโยชน์สูงสุด

การทำความรู้จักลูกและใช้การอ่านรายละเอียดบนบรรจุภัณฑ์ของของเล่น สามารถทำให้คุณพ่อ คุณแม่ เลือกของเล่นที่เหมาะสมให้ลูกได้ แต่บางครั้งของเล่นที่กระตุ้นความสนใจของเรา อาจเป็นของเล่น ที่ระบุอายุผู้เล่นที่มากกว่าอายุของลูก คุณพ่อคุณแม่ควรพิจารณาให้รอบคอบ เพราะฉลากบนผลิตภัณฑ์ แต่ละชิ้น ถูกกำหนดขึ้นจากพื้นฐานที่ถูกต้องเหมาะสม รวมทั้งความปลอดภัยในช่วงวัยนั้น ๆ แล้ว การเลือกของเล่นที่ง่ายเกินไป หรือซับซ้อนเกินวัยให้ลูก อาจเป็นผลให้เด็กเบื่อหน่าย หงุดหงิด เคร่งเครียด หรือมีความเสี่ยงในอันตรายมากขึ้น เพราะฉะนั้นคุณพ่อคุณแม่ควรใส่ใจกับรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ ของเล่นแต่ละชิ้นให้มากที่สุด สิ่งที่ควรจำอีกประการหนึ่งคือ ของเล่นทุกชนิดมีจุดมุ่งหมายอยู่ที่ความสนุก สนานเพลิดเพลินเป็นหลักสำคัญ